۱۰ ژوئن ۲۰۲۶- پژوهشگران در مطالعهای که به تازگی در مجله ی انجمن قلب آمریکا منتشر شده است، یک «کارآزمایی هدف شبیهسازیشده» را برای بررسی ارتباط میان درمان با آگونیستهای گیرنده GLP-1 و خطر بروز حوادث ترومبوآمبولیک (لختههای خونی) و قلبیعروقی در بزرگسالان مبتلا به چاقی و بیماریهای خودایمنی همراه(AID) انجام دادند.
چاقی یکی از مهمترین بحرانهای بهداشت عمومی در جهان به شمار میرود. شیوع آن از ۳۰٫۵ درصد در سالهای ۲۰۰۰-۱۹۹۹ به ۴۱٫۹ درصد در فاصله سالهای ۲۰۱۷تا مارس ۲۰۲۰افزایش یافته است. مشخص شده است که افراد مبتلا به چاقی در معرض خطر بیشتری برای بروز حوادث ترومبوآمبولیک و قلبیعروقی قرار دارند. این خطر در افرادی که همزمان به بیماریهای خودایمنی نیز مبتلا هستند، میتواند بیشتر شود. بیماریهای خودایمنی حدود ۱۵میلیون نفر را در ایالات متحده تحت تأثیر قرار میدهند. مطالعات نشان دادهاند که افراد مبتلا به بیماریهای خودایمنی با ۴۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش خطر عوارض ترومبوآمبولیک و قلبیعروقی مواجه هستند.
درمان با داروهایGLP-1RA در کنترل قند خون، کاهش وزن و کاهش خطرات قلبی–متابولیک بسیار مؤثر است. مطالعات قبلی نشان دادهاند که این داروها خطر بروز حوادث عمده قلبیعروقی(MACE) را در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ و همچنین افراد دارای اضافهوزن یا چاقی مبتلا به بیماریهای قلبیعروقی کاهش میدهند. با این حال، اطلاعات کافی درباره تأثیر این داروها در سایر گروههای بیماران، بهویژه افراد چاق مبتلا به بیماریهای خودایمنی، در دسترس نبود.
درباره ی این مطالعه
در این پژوهش، محققان ارتباط میان مصرف داروهایGLP-1RA و بروز حوادث عمده قلبیعروقی و ترومبوآمبولیک را در بزرگسالان مبتلا به چاقی و بیماریهای خودایمنی بررسی کردند. دادهها از پروندههای الکترونیک سلامت شبکه OneFlorida+ استخراج شد.
افراد شرکتکننده، بیمارانی بودند که شرایط دریافت داروهای ضدچاقی را داشتند و بین ژانویه ۲۰۱۴ تا ژانویه ۲۰۲۴مبتلا به یکی از بیماریهای خودایمنی تشخیص داده شده بودند. عامل مورد بررسی، شروع درمان با داروهای GLP-1RA بود.
گروه مقایسه شامل بیمارانی بود که در طول دوره مطالعه از این داروها استفاده نکرده بودند.
پیامدهای اصلی مورد بررسی عبارت بودند از:انفارکتوس میوکارد (سکته قلبی)، آمبولی ریه (PE)، بازگشایی عروق کرونر (Coronary Revascularization)، حمله ایسکمیک گذرا(TIA) یا سکته مغزی و ترومبوآمبولی وریدی (VTE).
پیامدهای ثانویه شامل:مراجعه به اورژانس، بستری در بیمارستان و مرگ ناشی از همه ی علل بود.
برای مقایسه دقیقتر، مصرفکنندگان و غیرمصرفکنندگان دارو با استفاده از روش «امتیاز تمایل(Propensity Score Matching) » با یکدیگر همسانسازی شدند.
یافتههای مطالعه
در مجموع ۴۸۴۴۶۷نفرمبتلا به بیماری خودایمنی که واجد شرایط درمان ضدچاقی بودند، وارد مطالعه شدند. از این تعداد، ۱۸۰۴۴نفر داروهای GLP-1RA دریافت کرده بودند.
پس از همسانسازی آماری، گروه نهایی شامل ۲۶۴۰۸نفربود که ۱۳۲۰۴نفر مصرفکننده GLP-1RAو ۱۳۲۰۴نفر غیرمصرفکننده ی این داروها بودند. میانگین سن شرکتکنندگان ۵۴٫۷سال بود. حدود ۷۴درصد زنان و ۵۳درصد سفیدپوست غیرهیسپانیک بودند.
میزان بروز رویدادها (به ازای هر ۱۰۰۰نفر-سال)
سکته قلبی(MI):
· مصرفکنندگان GLP-1RA: ۱۱٫۲
· غیرمصرفکنندگان: ۱۳٫۱
سکته مغزی یا TIA:
· مصرفکنندگان: ۱۸٫۸
· غیرمصرفکنندگان: ۲۱٫۹
آمبولی ریه (PE):
· مصرفکنندگان: ۶٫۴
· غیرمصرفکنندگان: ۹٫۵
ترومبوآمبولی وریدی(VTE):
· مصرفکنندگان: ۱۶٫۶
· غیرمصرفکنندگان: ۲۰٫۴
بازگشایی عروق کرونر:
· تفاوت قابلتوجهی میان دو گروه مشاهده نشد.
بستری در بیمارستان:
· مصرفکنندگان: ۲۱۰٫۴
· غیرمصرفکنندگان: ۲۳۱٫۳
مراجعه به اورژانس:
· مصرفکنندگان: ۱۵۰٫۹
· غیرمصرفکنندگان: ۱۹۳
مرگ ناشی از هر علت:
· مصرفکنندگان: ۹٫۵
· غیرمصرفکنندگان: ۱۶٫۹
پژوهشگران دریافتند که مصرف GLP-1RA با کاهش خطر آمبولی ریه، سکته مغزی یا TIA، ترومبوآمبولی وریدی، مرگ ناشی از هر علت و مراجعات اورژانسی همراه است. با این حال، کاهش بستری در بیمارستان از نظر آماری معنیدار نبود.
همچنین در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، مصرف این داروها با کاهش خطر سکته مغزی یا TIA، سکته قلبی، VTE، آمبولی ریه، مرگ، بستری و مراجعه به اورژانس همراه بود. در افرادی که دیابت نوع ۲نداشتند، ارتباط میان مصرف دارو و کاهش خطر آمبولی ریه وVTE ضعیفتر بود و از نظر آماری معنیدار محسوب نشد.
نتیجهگیری
بهطور کلی، درمان با داروهای GLP-1RA در بزرگسالان مبتلا به چاقی و بیماریهای خودایمنی با کاهش قابلتوجه خطر آمبولی ریه، ترومبوآمبولی وریدی، سکته مغزی یا حمله ایسکمیک گذرا، مراجعات اورژانسی و مرگ ناشی از هر علت همراه بود.
بهطور مشخص، در مقایسه با افرادی که این داروها را مصرف نمیکردند، مصرفکنندگانGLP-1RA دارای ۳۱ درصد کاهش خطر آمبولی ریه (PE)،۱۷ درصد کاهش خطر ترومبوآمبولی وریدی(VTE)، ۲۱ درصد کاهش خطر مراجعه به اورژانس و ۴۴ درصد کاهش خطر مرگ ناشی از هر علت بودند.
علاوه بر این، ارتباطی خفیف اما از نظر آماری معنیدار برای کاهش خطر سکته مغزی یا TIA مشاهده شد و روندی امیدوارکننده اما غیرمعنیدار برای کاهش خطر سکته قلبی دیده شد. در مقابل، میزان بازگشایی عروق کرونر و بستری در بیمارستان بهطور معنیداری کاهش نیافت.
در مجموع، این یافتهها نشان میدهند که داروهای GLP-1RA ممکن است برای بیماران پرخطر مبتلا به چاقی و بیماریهای خودایمنی فواید قابلتوجهی داشته باشند. با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که به دلیل احتمال وجود عوامل مخدوشکننده و تفاوت میان انواع بیماریهای خودایمنی، این نتایج نباید بهعنوان اثبات قطعی رابطه علت و معلولی تفسیر شوند.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20260610/GLP-1-medicines-may-cut-clot-related-risks-in-chronically-inflamed-patients.aspx